Advocaat gebruikte derdengeldenrekening als voorschot op eigen kantoor

De toetreder zag de derdengeldenrekening als een veilige plek voor zijn inleg, en dat was op initiatief van de bestuurder van het kantoor zo geregeld. Juridisch klopt het dat het geld eigendom van de holding bleef zolang de admittance agreement er niet was. Feitelijk zat het geld op een rekening die werd bestuurd door precies de partij die er belang bij had het te gebruiken, en dat gebeurde ook: 157.000 euro naar een cliëntlening, 202.000 euro naar kantoorkosten, 100.000 euro naar de kantoorrekening, 41.000 euro privé. Wie een substantieel voorschot betaalt vooruitlopend op een deal die nog niet rond is, moet dat bedrag stallen bij een derde die geen belang heeft bij het geld: een notaris met een escrow, een aparte rekening onder gezamenlijk beheer, of een bankgarantie. De naam 'derdengeldenrekening' klinkt geruststellend, maar biedt geen bescherming tegen de bestuurder van die stichting zelf.

De vrijspraak van oplichting rust op de vaststelling dat de toetreder wist dat het kantoor in problemen zat. Dat is voor het strafrecht van belang, maar het is voor een instappende partner minstens zo veelzeggend: als je wéét dat het kantoor krap zit en je stort tóch een half miljoen als voorschot, dan is de kans reëel dat je geld direct in gaten wordt gestopt. En dat gebeurde: eind 2013 had het kantoor een verlies van ruim een miljoen, een huurachterstand van 300.000 euro en een aangekondigd kort geding van de verhuurder. Wie toetreedt tot een maatschap doet een due diligence op de jaarcijfers, de lopende verplichtingen, de debiteurenpositie en de rekening-courantverhoudingen tussen de gelieerde vennootschappen. De omvang van het verlies en de huurachterstand waren geen verborgen informatie: ze stonden in de administratie. Wie ze niet opvraagt, of ze opvraagt maar toch stort, koopt zich in bij een sinkend schip.

De bestuurder verklaarde dat hij het vertrouwen had dat het kantoor het zou redden. De rechtbank rekent hem voor waarom dat vertrouwen op zijn minst onvoorzichtig was: verlies van ruim een miljoen in 2013, rekening-courantkrediet van 1,5 miljoen bij de bank, huurachterstand van 300.000 euro met een kort geding op de agenda, en een vordering op de zustervennootschap die was opgelopen tot 841.000 euro. Op zo'n moment is doorbetalen aan een deurwaarder van één specifieke schuldeiser strafbaar: de andere schuldeisers zijn dan benadeeld. Wie in die situatie zit heeft twee legale routes: surseance van betaling aanvragen, of het eigen faillissement. Beide leggen de betalingen stil en zetten een curator of bewindvoerder aan het roer die iedereen gelijk behandelt. Doorploeteren met de hoop dat het goedkomt is de duurste optie, ook voor de bestuurder zelf.

De opnames met kantoor-creditcards, 29.268 euro via Amex en 75.210 euro via Mastercard, kwamen aan het licht doordat ze niet in de administratie te verantwoorden waren. Precies dat gebrek aan boekhoudkundige onderbouwing maakt van een privéopname een onttrekking aan de boedel. Voor een bestuurder van een kantoor dat op omvallen staat is de verleiding om zakelijke faciliteiten privé te gebruiken groot: het geld is er nog, de kaart werkt nog, en morgen is er misschien niks meer. Juist daarom is de scheidslijn hier hard. Een curator die na een faillissement de bankafschriften naast de administratie legt, ziet elke onverklaarde opname direct. Een bestuurder die zichzelf in zo'n situatie iets wil uitkeren, moet dat als loon of als rekening-courantopname vastleggen én binnen de grenzen van wat de vennootschap zich kan permitteren. Alles daarbuiten wordt achteraf strafrechtelijk beoordeeld.