Menu
Analyseer een zaak

Analyseer een rechtszaak op preventieve lessen

Zuyd Hogeschool

Preventive Law Lab

Terug naar overzicht
ECLI:NL:RVS:2019:899

Wob-geschil escaleert door onduidelijke omgang digitale berichten

4 mei 20260 weergaven2 lessen

AI-gegenereerde analyse|Niet geverifieerd door onze redactie

Samenvatting

Bij besluit van 14 juli 2016 heeft de minister een besluit genomen op een deel van het verzoek van BTN om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (hierna: de Wob).

Educatieve waarde

Wat leert deze uitspraak?

1

Deze uitspraak illustreert het belang van het proactief formuleren van duidelijke interne regels voor digitale communicatie en het functioneren van heldere, afgestemde communicatie met verzoekers.

2

Escalatie van praktische onzekerheid naar procedures is te voorkomen door overleg en protocollering.

3

Nieuwe technologie vereist voortdurende aanpassing van afspraken en verwachtingen om onnodig juridisch conflict te vermijden.

Doelgroep

Juristen en bestuursfunctionarissen werkzaam bij (semi-)overheden

Vergelijkbare zaken

Complexe Wob-verzoeken; geschillen over digitale archivering en informatieplicht; sectoren waar privé- en werkcommunicatie vervlochten zijn (overheid, zorg, onderwijs, bedrijfsleven).

Analyse

Preventieve lessen

Wat ging er mis en hoe had het voorkomen kunnen worden?

FEITELIJK

Maak protocol voor digitale communicatie

Wat ging er mis

Er was vooraf geen duidelijk beleid over werkgerelateerde berichten op privételefoons.

Preventieve aanpak

Bestuursorganen hadden vooraf duidelijke werkprotocollen kunnen opstellen rond het gebruik en de archivering van werkgerelateerde digitale berichten (sms/WhatsApp), zowel op zakelijke als privéapparaten. Dit voorkomt dat er onduidelijkheid ontstaat bij Wob-verzoeken, waardoor juridische procedures worden vermeden.

Citaat uit uitspraakletterlijk

"De rechtbank heeft hierbij terecht overwogen dat het aan het bestuursorgaan als werkgever is om te beslissen hoe in de verhouding met de werknemers die onder de verantwoordelijkheid van dat bestuursorgaan vallen hieraan uitvoering wordt gegeven. Anders dan de minister betoogt valt niet in te zien waarom de werkgever hiertoe geen mogelijkheden heeft bijvoorbeeld door het opstellen van werkprotocollen voor de omgang met berichten op telefoons. Hierbij kan worden omschreven hoe moet worden omgegaan met berichten die het werk betreffen."
Wetenschappelijke inzichten
Conflictdynamiek
Escalatietrap van Glasl

Het conflict begon met onzekerheid over de toepasselijkheid van de Wob op nieuwe vormen van communicatie. Doordat er vooraf geen heldere afspraken of protocollen waren, liep het uit op een juridisch geschil. Als direct bij de introductie van digitale communicatie kanalen een protocol en heldere verwachtingen waren geformuleerd, zou escalatie waarschijnlijk zijn voorkomen.

Due diligence

Het ontbreken van een systematische inventarisatie van gebruikte communicatiekanalen en de opslag/archivering daarvan betekent dat er essentiële risico's over het hoofd zijn gezien. Vroegtijdige inventarisatie en inrichting van beheerprocessen voor digitale berichten zou dit probleem vóór zijn geweest.

Paradigmashift
Van RSP naar UIA paradigma

De minister nam een formeel-juridisch standpunt in (berichten vallen niet onder Wob), terwijl een belangengerichte, integratieve benadering (samen zoeken naar praktische werkinstructies) escalatie had kunnen voorkomen.

COMMUNICATIE

Stem fasering van besluitvorming af met verzoeker

Wat ging er mis

Onoverlegde fasering van besluiten leidde tot bezwaar en extra procedures.

Preventieve aanpak

Overleg structureel met de verzoekende partij over prioritering en fasering van de afhandeling van omvangrijke Wob-verzoeken. Formuleer samen afspraken en voorkom zo bezwaarprocedures over de splitsing.

Onderbouwing

Afgeleid uit: De Afdeling benoemt dat overleg kan worden gezocht over fasering en prioritering, conform de wettekst en wetsgeschiedenis ('De oplossing kan dan worden gezocht in overleg tussen het bestuursorgaan en de verzoeker, waarin afspraken worden gemaakt over prioritering en fasering bij de behandeling van het verzoek.'). Dit overleg werd echter slechts summier gevoerd; als proactief was afgestemd had men mogelijk extra procedures vermeden.

Wetenschappelijke inzichten
Communicatie
LSD-model

Het ontbreken van adequaat luisteren, samenvatten en doorvragen tijdens de communicatie over de opsplitsing van besluiten zorgde voor verwarring en weerstand. Door het verzoek van BTN actiever samen te bespreken en gezamenlijk te prioriteren, had men onbegrip en procedures kunnen voorkomen.

Conflictdynamiek
Conflict versus Geschil

De situatie escaleerde van een praktisch conflict over afhandelingstermijnen/prioriteiten naar een juridisch geschil over de toelaatbaarheid van deelbesluiten. Vroegtijdig, open overleg op belangen-niveau had dit kunnen dempen.

Deze zaak aanbevelen?

Vindt u dat deze zaak op de homepage thuishoort? Laat het ons weten.

Zelf analyseren

Analyseer een andere rechtszaak

Voer een ECLI-nummer in om een nieuwe preventieve analyse te starten

Analyseer een zaak

Start een nieuwe preventieve analyse van een rechtszaak