Menu
Analyseer een zaak

Analyseer een rechtszaak op preventieve lessen

Zuyd Hogeschool

Preventive Law Lab

Terug naar overzicht
ECLI:NL:RVS:2022:285

Slechte afstemming brengt gezin in gevaar bij woningsluiting

4 mei 20260 weergaven3 lessen

AI-gegenereerde analyse|Niet geverifieerd door onze redactie

Samenvatting

Bij besluit van 10 september 2019 heeft de burgemeester van Harderwijk [appellant sub 2] onder aanzegging van bestuursdwang gelast de woning aan de [locatie A] te Harderwijk met ingang van 18 september 2019 voor de duur van zes maanden te sluiten. [appellant sub 2] is huurder van de eengezinswoning aan de [locatie A] te Harderwijk en woont daar samen met zes van zijn zeven kinderen, geboren in de periode 1993-2005. Over één van hen, de oudste zoon, heeft de politie via Meld Misdaad Anoniem (hierna: MMA) meldingen ontvangen dat hij vanuit de woning in drugs zou dealen en in de woning, en mogelijk ook in de schuur achter de woning, drugs zou hebben opgeslagen. De politie heeft een onderzoek ingesteld. Daaruit is volgens de politie gebleken dat de oudste zoon in drugs handelde, zowel vanuit de woning als elders in de gemeente Harderwijk. De politie heeft de bestuurlijke rapportage van 23 augustus 2020 opgesteld en de burgemeester verzocht handhavend op te treden.

Educatieve waarde

Wat leert deze uitspraak?

1

Het belang van vroegtijdige en volledige belangeninventarisatie en communicatie bij bestuursmaatregelen.

2

Waarom beleidsregels altijd een brug moeten slaan naar de individuele situatie.

3

Hoe afstemming met verhuurders en andere derden risico's van escalatie en onbedoelde nevenschade kan beperken.

4

Dat proactief, mensgericht handelen procedurele en sociale schade voorkomt.

Doelgroep

Beleidsjuristen en gemeentelijke bestuurders die besluiten over huisuitzettingen en handhavingsmaatregelen

Vergelijkbare zaken

Handhavingstrajecten met verstrekkende gevolgen voor gezinnen; bestuursdwang en sluiting bij drugsdelicten; situaties waar gemeentelijk beleid kan leiden tot huisuitzetting of sociale ontwrichting.

Analyse

Preventieve lessen

Wat ging er mis en hoe had het voorkomen kunnen worden?

FEITELIJK

Onderzoek gevolgen sluiting voor woonzekerheid

Wat ging er mis

Burgemeester onderzocht niet vooraf of sluiting kon leiden tot huisuitzetting of zwarte lijst voor het gezin.

Preventieve aanpak

De burgemeester had voorafgaand aan het besluit moeten nagaan of sluiting kon leiden tot huisuitzetting of plaatsing op een zwarte lijst, en hierover specifieke informatie moeten opvragen bij de verhuurder. Door deze risico’s proactief in kaart te brengen en te bespreken, had de burgemeester het besluit beter kunnen afstemmen op de feitelijke (woon)belangen van het gezin, en mogelijk een minder ingrijpende sanctie kunnen kiezen.

Citaat uit uitspraakletterlijk

"De Afdeling is met de rechtbank van oordeel dat, hoewel nog niet vaststond wat UWOON zou gaan doen, het risico op huurontbinding ten tijde van het besluit op bezwaar reëel was. Het besluit op bezwaar, waaraan een volledige heroverweging ten grondslag moet en in dit geval ook kon liggen omdat het is genomen ruim vijf maanden na het primaire besluit, geeft er geen blijk van dat de burgemeester zich heeft afgevraagd wat een sluiting betekent voor de woonbelangen van [appellant sub 2] en zijn (deels minderjarige) kinderen en dus ook niet hoe hij dit belang tezamen met de andere aan de orde zijnde belangen heeft afgewogen."
Wetenschappelijke inzichten
Conflictdynamiek
Escalatietrap van Glasl

Het bestuursbesluit leidde tot escalatie doordat onvoldoende rekening werd gehouden met de persoonlijke situatie van de bewoners. Vroegtijdige belangeninventarisatie had een verdere escalatie richting procedure of ontwrichting van het gezin kunnen voorkomen (trede 2 naar 4, win-win naar win-lose).

Paradigmashift
Van RSP naar UIA paradigma

De burgemeester bleef te veel bij een op beleid en rationaliteit (RSP) gebaseerde benadering staan, zonder te zoeken naar integratie en afstemming met de feitelijke belangen van het gezin (UIA). Een participatieve afwegingsprocedure had het vertrouwen kunnen vergroten en veel schade kunnen voorkomen.

Ervaren rechtvaardigheid
Procedurele rechtvaardigheid

De bewoners voelden zich overvallen omdat niet transparant alle relevante nadelige gevolgen waren belicht, terwijl een heldere en volledige belangenafweging de acceptatie van het besluit juist zou hebben vergroot.

COMMUNICATIE

Voer belangenoverleg met alle belanghebbenden

Wat ging er mis

Er is niet actief belangenoverleg gevoerd met het gezin over risico’s en alternatieven voor sluiting.

Preventieve aanpak

Het college had het gezin expliciet in het besluitvormingsproces moeten betrekken en met hen moeten overleggen over hun woonbelangen, mogelijke gevolgen, en alternatieve maatregelen. Door een gezamenlijk overlegproces konden misstanden of foutieve aannames over huursituatie en persoonlijke gevolgen worden voorkomen en alternatieven zoals een waarschuwing of beschermingsmaatregelen worden onderzocht.

Onderbouwing

Afgeleid uit: De Afdeling benadrukt dat de burgemeester alle betrokken belangen proactief en actueel moet inventariseren en dus moet nagaan welke gevolgen het besluit voor het gezin heeft. Hieruit volgt dat het gesprek aan de voorkant met de getroffen partij uitbleef.

Wetenschappelijke inzichten
Belangen achterhalen
Posities versus Belangen

De bestuurspraktijk was vooral op juridische regels (positie: geen drugs toegestaan) gestuurd, terwijl het onderliggende belang (gezinsbescherming, maatschappelijke re-integratie, proportionaliteit van sanctie) niet werd bevraagd. Door direct overleg had de daadwerkelijke behoefte van het gezin beter gewogen kunnen worden.

Communicatie
LSD-model

Door te luisteren, samenvatten en doorvragen bij het gezin vóór het nemen van het besluit, hadden blinde vlekken over de praktische gevolgen (zoals dreigende huisuitzetting) aan het licht kunnen komen.

Ervaren rechtvaardigheid
Procedurele rechtvaardigheid

Door afwezigheid van dialoog en inspraak werd het rechtvaardigheidsgevoel van het gezin aangetast. Participatie had geleid tot een grotere acceptatie van het besluit door het gevoel 'gehoord te zijn'.

CONTRACTUEEL

Ontwerp beleidsregels met hardheidsclausule

Wat ging er mis

Het Damoclesbeleid hield onvoldoende ruimte voor uitzonderlijke persoonlijke situaties in.

Preventieve aanpak

Bij het opstellen of toepassen van bestuurlijke beleidsregels moet een expliciete hardheidsclausule of ruimte voor maatwerk worden ingebouwd, zodat bijzondere omstandigheden kunnen leiden tot afwijking van het beleid als de gevolgen onevenredig zijn.

Onderbouwing

Afgeleid uit: De uitspraak stelt dat beleidsregels niet zinledig zijn als ruimte blijft voor afwijking wegens bijzondere omstandigheden, en dat iedere belangenafweging actueel en op maat dient te zijn.

Wetenschappelijke inzichten
Belangen achterhalen
Belangen van derden

Door geen maatwerk toe te passen, werden de belangen van gezinsleden - die geen rol speelden bij de overtreding - onvoldoende beschermd. Een flexibele beleidsregel had deze belangen beter kunnen borgen.

Paradigmashift
Van RSP naar UIA paradigma

Vast beleid verabsolueert rationaliteit en scheiding; openheid voor maatwerk faciliteert integratie en accomodatie van alle persoonlijke omstandigheden, passend bij het zorgvuldigheidsideaal.

Deze zaak aanbevelen?

Vindt u dat deze zaak op de homepage thuishoort? Laat het ons weten.

Zelf analyseren

Analyseer een andere rechtszaak

Voer een ECLI-nummer in om een nieuwe preventieve analyse te starten

Analyseer een zaak

Start een nieuwe preventieve analyse van een rechtszaak