Menu
Analyseer een zaak

Analyseer een rechtszaak op preventieve lessen

Zuyd Hogeschool

Preventive Law Lab

Terug naar overzicht
ECLI:NL:RBMNE:2025:3032

Escalatie bij franchise: communicatie en afstemming volledig zoek

15 april 20260 weergaven3 lessen

AI-gegenereerde analyse|Niet geverifieerd door onze redactie

Samenvatting

Eiser heeft terecht de buitengerechtelijke ontbinding van de franchise overeenkomsten met gedaagden ingeroepen. De ingeroepen buitengerechtelijke ontbinding van de onderhuurovereenkomsten is niet rechtsgeldig, omdat ontbinding op grond van de wet uitsluitend door de rechter kan worden uitgesproken. De onderhuurovereenkomsten zin evenwel onlosmakelijk verbonden met de franchiseovereenkomsten en zijn na de ontruiming uit het gehuurde ook de facto beëindigd. Gedaagden zijn gedurende lange tijd tekort geschoten in hun betalingsverplichtingen. Gedaagden worden veroordeeld om de vervallen termijnen van de franchise fee, de huurtermijnen, de boetes en wettelijke rente aan eiser te betalen. Eiser heeft jegens gedaagden niet onrechtmatig gehandeld. Vergoeding van schade is dan ook niet aan de orde. Of eiser een vergoeding voor goodwill is verschuldigd aan gedaagden is in deze procedure niet vast te stellen.

Educatieve waarde

Wat leert deze uitspraak?

1

Deze uitspraak laat zien dat structureel stilzwijgen, uitblijven van inhoudelijke reactie op betalingsproblemen en gemiste kans tot gezamenlijke exit de-escalatie en schadebeperking dwarsbomen. Door brede inzet van belangengerichte en gestructureerde communicatie kunnen escalaties in commerciële samenwerkingen worden voorkomen.

Doelgroep

Studenten, Praktijkjuristen, Franchiseadviseurs

Vergelijkbare zaken

Alle commerciële samenwerkingen (franchise/distributie/handel) waarin langdurige samenwerking spaak loopt door betalingsproblemen of onduidelijke overdracht bij exits.

Analyse

Preventieve lessen

Wat ging er mis en hoe had het voorkomen kunnen worden?

COMMUNICATIE

Pak betalingsproblemen direct en samen aan

Wat ging er mis

Franchisenemers reageerden niet op vele aanmaningen en uitnodigingen tot overleg.

Preventieve aanpak

Partijen hadden direct na de eerste betalingsachterstand actief en structureel moeten communiceren over hun positie, problemen en mogelijke oplossingen (zoals betalingsregelingen, tijdelijke aanpassingen of gezamenlijke exit). Door te zwijgen en geen inhoudelijke reactie te geven op aanmaningen en uitnodigingen tot overleg, escaleerde het geschil tot een juridische procedure en uiteindelijk ontbinding. Structureel, open overleg – eventueel met inzet van een neutrale derde – had hier waarschijnlijk escalatie kunnen voorkomen.

Citaat uit uitspraakletterlijk

"Uw cliënten zijn onbereikbaar voor cliënte en van uw zijde verneem ik ook niet, ondanks mijn herhaaldelijke verzoeken daartoe. Tevens blijven de schulden alleen maar oplopen aan de zijde van uw cliënten, terwijl – het zij herhaal – er inkomsten uit de exploitatie komen om cliënte te kunnen betalen. Daarnaast is het volstrekt onbegrijpelijk dat uw cliënten richting cliënte de vurige wens uiten om voortijdig (per 1 januari 2025 kennelijk) de exploitatie van de winkels te staken, om vervolgens totaal niet te reageren op uitnodigingen van cliënte om daarover te praten."
Wetenschappelijke inzichten
Conflictdynamiek
Escalatietrap van Glasl

Het conflict ging van een 'probleem' (betalingsachterstand) naar escalatie doordat er helemaal geen reactie of afstemming plaatsvond. Hierdoor was snelle, praktische oplossing onmogelijk en voltrok zich een juridisch gevecht (minimaal trede 5-6: dreigen/uitspelen van macht).

Conflictdynamiek
Escalatie door juridisering

Nadat constructieve communicatie uitbleef, sloegen partijen terug op naming-blaming-claiming (formele aanmaningen, dreigen met opzegging, beslagleggingen en rechtszaak), wat het conflict verergerde en verharde.

Communicatie
LSD-model

Als partijen tijdig hadden geluisterd, samengevat en doorgevraagd op elkaars werkelijke problemen (bv. waarom bleef betaling uit, wat zijn de belemmeringen?), was waarschijnlijk wederzijds begrip en een werkbare regeling mogelijk geweest.

Conflictdynamiek
Conflict versus Geschil

De achterliggende oorzaak (organisatieproblemen, mismanagement, gezondheidsproblemen) werd niet besproken; men ging direct naar het juridische kader. Het onderliggende conflict bleef daardoor onopgelost en transformeerde tot een juridisch geschil.

Paradigmashift
Van RSP naar UIA paradigma

Beide partijen handelden vooral vanuit rationaliteit en juridisch gelijk (RSP), in plaats van naar begrip en integratie van elkaars situatie (UIA): het bleef een formele uitwisseling zonder werkelijke verbinding.

COMMUNICATIE

Leg gemaakte afspraken/facturen helder vast en bevestig openstaande posten

Wat ging er mis

Onvoldoende onderbouwing voor creditering en betalingsoverzicht leidde tot misverstanden en achterstanden.

Preventieve aanpak

Gedaagden stelden dat de franchisegever toezeggingen had gedaan over creditering van facturen, maar konden dit niet onderbouwen. Een helder gezamenlijk overzicht en schriftelijke bevestiging van welke posten openstaan of worden gecorrigeerd (door beide partijen geparafeerd of bevestigd per e-mail) had hier de kans op misverstanden en dure procedures aanzienlijk verkleind.

Onderbouwing

Afgeleid uit: De kantonrechter wijst erop dat het op de weg van gedaagden lag de toegezegde crediteringen te onderbouwen, wat niet is gebeurd. Ook blijkt uit het feit dat miscommunicatie over openstaande posten en ontbreken van onderbouwing tot juridische verwikkelingen leidde.

Wetenschappelijke inzichten
Communicatie
LSD-model

Door een open gesprek te voeren en vast te leggen welke bedragen omstreden zijn en welke zullen worden gecrediteerd, krijgen beide partijen helderheid en worden misverstanden of verschillen achteraf voorkomen.

Ervaren rechtvaardigheid
Procedurele rechtvaardigheid

De procedurele rechtvaardigheid was beperkt omdat partijen kennelijk niet op een transparante en beargumenteerde manier aan elkaar en zichzelf duidelijk maakten welke posten wel/niet voldaan hoefden te worden; dit vergroot het gevoel van onrechtvaardigheid en de kans op escalatie.

Conflictdynamiek
Psychodynamische escalatiemechanismen

Partijen raakten verstrikt in hun eigen overtuiging dat zij gelijk hadden (respectievelijk betalingstoezegging vs. geen bevestiging daarvan), wat leidde tot bevestigingsvooroordeel en zelfversterkend wantrouwen.

COMMUNICATIE

Bespreek gezamenlijke exit-opties tijdig en concreet

Wat ging er mis

Franchisenemers dienden geen reëel voorstel tot overname/overdracht onderneming in.

Preventieve aanpak

Bij naderend einde samenwerking had franchisenemer tijdig en schriftelijk een concreet voorstel voor overname/overdracht van de onderneming moeten doen, met prijs en voorwaarden (zoals bedoeld in het contract). Dit had ruimte geboden voor wederzijds acceptabele exitoplossingen en mogelijk een vergoeding voor opgebouwde waarde (goodwill).

Citaat uit uitspraakletterlijk

"Zo hadden franchisenemers [eiser] in de gelegenheid moeten stellen de exploitatie van de onderneming (inclusief franchiserechten en de totale winkelinrichting) over te nemen tegen de waarde in het economisch verkeer, waarbij zij gehouden zijn om opgave te doen van de koopprijs en de verdere verkoopvoorwaarden. Ondanks dat [eiser] op 19 december 2024 en op 13 januari 2025 heeft gevraagd om een concreet en onderbouwd voorstel is die niet gekomen. Pas op 20 maart 2025 (toen de franchiseovereenkomsten al terecht waren ontbonden) komt een schriftelijk voorstel."
Wetenschappelijke inzichten
Belangen achterhalen
7i-model

Hier werd niet oog in oog onderhandeld over de 'issues' (exit, goodwill, overdracht), de 'interacties' waren reactief en te laat (kwamen pas toen de feitelijke situatie niet meer bestuurbaar was). Proactief benutten van onderling afgesproken exit-regelingen is essentieel om belangen te waarborgen.

Belangen achterhalen
CUDSA-methode

Door niet tijdig te overleggen over het 'definiëren van het probleem' (exit, overname, prijs), mislukte de stap naar het gezamenlijk zoeken naar oplossingen, waarmee kansen op win-winsituaties verloren gingen.

Communicatie
HEAR-model

Als franchisenemer de zorgen van de franchisegever had erkend, actief meegedacht over manieren om de relatie te beëindigen of om te buigen en dit structureel had vastgelegd, was het conflict waarschijnlijk sneller, soepeler en met minder schade beëindigd.

Externe bronnen

Rechtspraak.nl

Bekijk de originele uitspraak

Deze zaak aanbevelen?

Vindt u dat deze zaak op de homepage thuishoort? Laat het ons weten.

Zelf analyseren

Analyseer een andere rechtszaak

Voer een ECLI-nummer in om een nieuwe preventieve analyse te starten

Analyseer een zaak

Start een nieuwe preventieve analyse van een rechtszaak